Home Култура и Забава Историја Obeležena godišnjica Kolubarske Bitke

Obeležena godišnjica Kolubarske Bitke

736

Najveća bitka koju je srpska vojska vodila u Prvom svetskom ratu, Kolubarska bitka, završena je velikom pobedom na današnji dan pre 98 godina, 15. decembra 1914. Iako je skoro ceo svet očekivao kapitulaciju Srbije, Prva armija, kojom je komandovao nenadmašni general Živojin Mišić, koji je potom unapređen u vojvodu, izvela je uspešnu protivofanzivu protiv brojnije i opremljenije Austrougarske vojske i – ostvarila veliku pobedu.
Značaj Kolubarske bitke, koja se odvijala na frontu od Beograda do Guče, širokom oko 200 kilometara, ogleda se u tome što Austrougarska nije uspela da uništi kraljevinu Srbiju, pa su zato Centralne sile morale da se bore na tri fronta. Naime, posle mesec dana teških borbi srpska vojska je do nogu potukla Petu i Šestu austrougarsku armiju pod komandom generala Oskara Poćoreka. Dogodilo se čudo: austrougarske trupe su okupirale Beograd, Šabac, Valjevo, Užice i celu severozapadnu Srbiju, počinivši ujedno masovne zločine nad civilima, ali tri srpske armije – koje su se našle u naizgled bezizlaznom položaju – u silovitom kontraudaru, tokom višednevnih žestokih okršaja,razbile su neprijatelja. Tako je do 15. decembra 1914. isteran iz Srbije poslednji austrougarski vojnik. Ostalo je 42.538 njihovih zarobljenika.Tokom Kolubarske bitke poginulo je više od 57.000 austrougarskih vojnika i oficira, a Srbi su zaplenili veliku količinu ratnog materijala i oružja, dva aviona, više od 140 topova, 3.500 vozila s municijom i 60.000 pušaka.
Republika Srbija je u Lazarevcu obeležila 98. godišnjicu Kolubarske bitke odavanjem državnih i vojnih počasti kod Spomen-crkve Svetog Dimitrija sa kosturnicom, u čijoj kripti počiva oko 40.000 stradalih srpskih i austrougarskih vojnika. Odate su i državne i vojne počasti kod Spomenika srpskom ratniku u centru Lazarevca i kod Spomen-hrama Svetog Đorđa sa kosturnicom u Ćelijama kod Lajkovca. U kripti Spomen-crkve Svetog Dimitrija i kraj Spomenika srpskom ratniku vence su položili premijer Republike Srbije Ivica Dačić, predstavnici opštine Lazarevac, ambasada Austrije, Mađarske, Slovačke i Češke, kao i predstavnici brojnih opština i organizacija opredeljenih za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije.

Istoričari beleže da se porazom u operacijama oko Drine (Bitka na Mačkovom Kamenu) srpska vojska tada nalazila u vrlo teškom položaju: primorana na povlačenje pod borbom, suočena sa nedostatkom artiljerijske municije, manjkom hrane, odeće i obuće, ali i velikim padom morala. Paralelno sa vojskom pred zverstvima austrougarske vojske povlačio se i narod, što je dodatno komplikovalo gotovo bezizlanu situacxiju. Mnogi srpski vojnici koji su bili iz oblasti koje je zauzela austrougarska vojska napuštali su jedinice da bi smestili porodice na sigurno. Dodatni teret predstavljalo je i hladno vreme koje je onesposobilo kretanje po blatnjavim putevima zapadne Srbije, ali koje će se kasnije ipak pokazati kao jedan od najboljih saveznika srpske vojske! Naravno, presudan je bio moral kojeg je vojnicima povratio nenadmašni Živojin Mišić.
U noći 14.11. 1914. komandant Prve armije, general Petar Bojović, bio je ranjen i povučen sa dužnosti. Na njegovo mesto je postavljen general Živojin Mišić, dotadašnji pomoćnik načelnika štaba Vrhovne komande Radomira Putnika, inače čovek rođen na Suvoboru.
Uoči Kolubarske bitke Srpska vojska je imala oko 250.000 vojnika, 426 topova i 180 mitraljeza. Vrhovni komandant bio je regent Aleksandar I Karađorđević, a načelnik štaba Vrhovne komande vojvoda Radomir Putnik.
Vreme: 16. Novembra 1924. do 15. decembra 1914.
Lokacija: Zapadna Srbija (oko Kolubare i Suvobora)
Rezultat: velika srpska pobeda

Zapovednici:

Austro-Ugarska
Oskar Poćorek

Kraljevina Srbija
Radomir Putnik
Živojin Mišić

Jačina:
Austro-Ugarska
450.000
Kraljevina Srbija
250.000

Gubic:i
Austro-Ugarska
224,500 (28,000 mrtvih, 120,000 ranjeno, 76,500 zarobljeno)

Kraljevina Srbija
22.000 mrtvih, 92.000 ranjeno, 19.000 zarobljeno

Kolubarska bitka se i danas izučava na čuvenom West Pointu.

Branka Mitrović